გვერდის გამოქვეყნება

რას ისწავლი

• რა არის ჰოსტინგი და დომენი
• რომელი უფასო სერვისებით შეიძლება სტატიკური საიტის გამოქვეყნება
• რა უნდა შეამოწმო გამოქვეყნებამდე და რა არასოდეს უნდა გამოაქვეყნო

კომპიუტერიდან ინტერნეტში

შენი საიტი ახლა შენს კომპიუტერშია: ფაილს ორჯერ აჭერ და ბრაუზერში იხსნება. მაგრამ მეგობარი მას ვერ ნახავს. ვებგვერდის მუშაობის თავში ისწავლე: გვერდს ბრაუზერი სერვერს სთხოვს. ესე იგი, საიტის გამოსაქვეყნებლად მისი ფაილები ისეთ კომპიუტერზე უნდა მოხვდეს, რომელიც დღე და ღამე ჩართულია და მოთხოვნებს პასუხობს.

• ჰოსტინგი (hosting) სერვისია, რომელიც შენს ფაილებს სერვერზე ინახავს და ინტერნეტში აჩვენებს.
• დომენი (domain) საიტის სახელია: codequest.space, example.com. ის ცალკე იყიდება, ჩვეულებრივ წელიწადში რამდენიმე ათეულ ლარად. დომენი სავალდებულო არ არის: უფასო ჰოსტინგები საიტს თავიანთ მისამართს აძლევენ.

სტატიკური საიტი

ჩვენი საიტი მხოლოდ HTML, CSS და სურათებია: სერვერს არაფრის გამოთვლა არ სჭირდება, მხოლოდ ფაილების გაგზავნა. ასეთ საიტს სტატიკური (static) ჰქვია. სტატიკური საიტების ჰოსტინგი იაფია ან სულაც უფასო, და რამდენიმე წუთში კეთდება. ეს სკოლაც სტატიკური გვერდებისგან შედგება.

უფასო სერვისები

რამდენიმე პოპულარული სერვისი, რომელიც სტატიკურ საიტებს უფასოდ აქვეყნებს:

• GitHub Pages: ფაილებს ტვირთავ GitHub-ზე, „რეპოზიტორიაში“ (პროექტის საქაღალდეში), და პარამეტრებში რთავ Pages-ს. საიტი ჩნდება მისამართზე სახელი.github.io/პროექტი. GitHub ერთდროულად შენი კოდის ისტორიასაც ინახავს: ამას ვერსიების კონტროლის კურსში ისწავლი.
• Netlify და Vercel: საქაღალდეს „გადაათრევ“ ან GitHub-ს დაუკავშირებ, და ყოველი ცვლილება ავტომატურად ქვეყნდება.

სერვისების ღილაკები და მენიუები დროთა განმავლობაში იცვლება, ამიტომ ნაბიჯ-ნაბიჯ ინსტრუქციას აქ არ მოგცემთ: ყოველ სერვისს თავისი დოკუმენტაცია აქვს „Get started“ განყოფილებაში. მთავარი იდეა ყველგან ერთია: ფაილები სერვერზე, საიტი მისამართზე.

თუ 13 წელზე ნაკლები ხარ, ამ სერვისების უმეტესობაზე ანგარიშის შექმნა შენით არ შეიძლება: საიტი მშობელთან ან მასწავლებელთან ერთად გამოაქვეყნე.

გამოქვეყნებამდე: სია

1. index.html საიტის ძირეულ საქაღალდეშია: ის მთავარი გვერდი იქნება.
2. ყველა ბმული და სურათი მუშაობს, მისამართები ფარდობითია, სახელები პატარა ლათინური ასოებით.
3. ვალიდატორი შეცდომებს აღარ აჩვენებს.
4. ყოველ გვერდს აქვს <title>, lang, charset და viewport.
5. გვერდი ტელეფონზეც კარგად გამოიყურება.

რა არასოდეს გამოაქვეყნო

ინტერნეტში გამოქვეყნებული ყველასთვის ხელმისაწვდომია, და წაშლის შემდეგაც შეიძლება სადმე დარჩეს: ასლებში, ძებნის სისტემებში, სხვის კომპიუტერში. ამიტომ:

• პირადი მონაცემები: სახლის მისამართი, ტელეფონი, სკოლა, ზუსტი დაბადების თარიღი, საკუთარი ფოტოები.
• სხვისი ფოტოები და მონაცემები მათი ნებართვის გარეშე.
• სხვისი ნამუშევარი: სურათები, ტექსტი, მუსიკა, თუ ავტორს ნებართვა არ მიუცია.
• პაროლები და გასაღებები კოდში ან კომენტარებში.

პირადი საიტისთვის საკმარისია სახელი ან მეტსახელი, ჰობი და ნამუშევრები.

სცადე თავად

ეს გვერდი შენი გამოქვეყნების სიაა. გაუშვი, შემდეგ ყოველ პუნქტზე, რომელიც შენს საიტზე უკვე შეასრულე, <li> შეცვალე ისე, რომ დასაწყისში ✔ ეწეროს.

ხშირი შეცდომები

• მთავარ გვერდს სხვა სახელი აქვს. home.html ძირში ავტომატურად არ გაიხსნება: მთავარი გვერდი index.html უნდა იყოს.
• აბსოლუტური გზები კომპიუტერიდან. C:\Users\... ინტერნეტში არ იმუშავებს.
• პირადი ინფორმაცია. გამოქვეყნებულის „უკან დაბრუნება“ თითქმის შეუძლებელია.

<main>
  <h1>გამარჯობა, მე ვარ ნინი!</h1>
  <h2>ჩემი ჰობები</h2>
  <ul>
    <li>ხატვა</li>
    <li>ჭადრაკი</li>
    <li>პროგრამირება</li>
  </ul>
  <p>მინდა ვისწავლო CSS და JavaScript, რომ ჩემი თამაში შევქმნა.</p>
</main>

მინი-ქვიზი

შეჯამება

• ჰოსტინგი საიტის ფაილებს სერვერზე ინახავს, დომენი საიტის სახელია.
• სტატიკური საიტი (HTML, CSS, სურათები) უფასოდ ქვეყნდება: GitHub Pages, Netlify, Vercel.
• გამოქვეყნებამდე: index.html, მუშა ბმულები, ვალიდატორი, title/lang/charset/viewport, ტელეფონი.
• პირადი მონაცემები, სხვისი ნამუშევარი და პაროლები არასოდეს გამოაქვეყნო.